"Jaki mamy rok?" - oburzające memy, gdy pompa wygląda jak pager
Jeśli nosisz insulinową pompę, na pewno choć raz usłyszałeś: "O, masz pagera?". I za każdym razem myślisz sobie: "Jaki mamy rok? 1995?".
To nie jest problem pojedynczych osób. To powszechne zjawisko. Rentschler i Nothwehr poświęcają mu cały podrozdział. Pokazują, że społeczność T1D wypracowała własne strategie radzenia sobie z tym absurdem. Jedną z nich są memy.
Mem Robin Williams
Jeden z najpopularniejszych memów w anglojęzycznej społeczności T1D przedstawia aktora Robina Williamsa z filmu "Jumanji" (1995). W tej scenie jego postać (Alan) ucieka z gry planszowej, w której był uwięziony przez 26 lat. Pyta zdezorientowany dwoje dzieci i podejrzliwego policjanta: "What year is it?".
Podpis pod memem: "What someone is probably thinking when they see my insulin pump".
Rentschler i Nothwehr analizują ten mem jako przykład "vernacular response" - wernakularnej, oddolnej odpowiedzi na projektantów i marketing. Memy to nie tylko śmieszne obrazki. To forma krytyki. "Memes about the misrecognition of insulin pumps as pagers populate type 1 diabetes meme sites, giving popular cultural form to a kind of response insulin pump wearers might use to disrupt the misrecognition of their device as a pager".
Dlaczego to działa?
Mem działa na kilku poziomach. Po pierwsze, jest śmieszny. Po drugie, buduje wspólnotę - "tylko cukrzycy zrozumieją". Po trzecie, zwraca uwagę na absurdy projektowania. Pager jest technologią martwą. Używanie go jako wzorca projektowego w XXI wieku to dowód na to, że producenci pomp żyją w przeszłości.
Rentschler i Nothwehr cytują Raymonda Williamsa (marksistowskiego teoretyka kultury), który pisał o "residue" - pozostałości. Pager może być "formed in the past, but it is still active in the cultural process of the present". To znaczy: nawet przestarzała technologia może być obecna w kulturze jako ślad, jako dziwne echo. I to echo właśnie produkuje memy.
Według mnie to trafna diagnoza. Pager nie zniknął całkowicie. Żyje jako forma, jako wzorzec wizualny, który producenci pomp uparcie powielają. A społeczność pacjentów odpowiada ironią, bo to jedyna broń, jaka im pozostała.
Humor jako strategia przetrwania
Rentschler i Nothwehr zwracają uwagę, że memy to nie tylko rozrywka. To sposób radzenia sobie z codziennymi upokorzeniami. "The strange 'residue' of the pump/pager relationship might guide us to this presence of the past" - ale też uczy nas, że społeczność T1D potrafi się organizować i mówić własnym głosem.
W artykule pojawia się też ciekawa uwaga o tym, że niektórzy użytkownicy pomp celowo wykorzystują pagerową estetykę do "passing" - udawania, że noszą zwykłe urządzenie komunikacyjne. Działa to jednak tylko wtedy, gdy rozmówca nie wie, jak wygląda współczesna technologia. W 2026 roku pager budzi raczej zaciekawienie niż obojętność.
Moim zdaniem producenci pomp powinni wreszcie odpuścić pagery. Wzorzec smartfonowy jest o wiele bardziej adekwatny. Ale i on ma swoje problemy.
Na szczęście pojawiają się nowe projekty - o tym w kolejnych częściach.
